بازار خودرو در سال‌های اخیر با نوسانات زیادی روبرو بوده و به بازاری پرالتهاب تبدیل شده است. عوامل مختلفی از جمله رویدادهای سیاسی و تصمیمات اقتصادی، قیمت خودرو را در بازار آزاد تحت تأثیر قرار می‌دهند. از زمان لغو برجام و ممنوعیت واردات خودرو، با اجرای طرح‌های قرعه‌کشی، پای واسطه‌ها به این بازار باز شد و خودرو نیز مانند سایر کالاها، روزهای چندنرخی بودن را تجربه کرد.

با وجود تلاش‌های مکرر مسئولان برای ساماندهی این وضعیت، راهکارهای ارائه شده اغلب پس از مدتی به فراموشی سپرده شدند. در اواخر سال ۱۴۰۰، رئیس جمهور هشت فرمان را برای بهبود وضعیت صنعت خودرو صادر کرد. پس از آن، وزارت صمت با روش‌های گوناگون، از جمله راه‌اندازی سامانه یکپارچه فروش خودرو و آزادسازی واردات، تلاش کرد تا این فرمان‌ها را عملیاتی کند.

تحلیل و پیش بینی بازار خودرو شهریور ۱۴۰۵

تحلیل بازار خودرو ۳۱ مرداد تا ۱۳ شهریور ۱۴۰۵

بازار خودرو ایران در نیمه اول شهریور ماه ۱۴۰۵، تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز، افزایش ریسک‌های سیاسی، محدودیت عرضه و کاهش قدرت خرید قرار گرفت. این دوره با رکود آغاز شد، اما از ابتدای شهریور، تغییرات نرخ دلار و افزایش انتظارات تورمی، مسیر قیمت‌ها را به سمت صعودی شدن سوق داد. در نتیجه، بازار با افزایش شدید قیمت خودرو مواجه شد، در حالی که حجم معاملات همچنان پایین بود و بسیاری از خریداران در انتظار تحولات آتی بودند.

در تاریخ ۳۱ مرداد، بازار خودرو آرامش نسبی داشت و قیمت اکثر محصولات تغییر محسوسی نشان نمی‌داد. اما با آغاز شهریور، شرایط بازار دگرگون شد. افزایش نرخ دلار و ورود آن به کانال ۲۰۰ هزار تومان، انتظارات تورمی را تشدید کرد و فروشندگان را به افزایش قیمت خودروها ترغیب نمود. در دوم شهریور، این افزایش قیمت به مدل‌های بیشتری گسترش یافت. در روزهای بعد نیز روند صعودی ادامه پیدا کرد و رشد هم‌زمان نرخ ارز و طلا، به عنوان یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازار عمل کرد.

با وجود افزایش قیمت‌ها، بازار همچنان در رکود به سر می‌برد و خرید و فروش قابل توجهی انجام نمی‌شد. کاهش قدرت خرید مردم، تورم بالا و کاهش سهمیه بنزین، منجر به کاهش تقاضای مصرفی شده بود. از سوی دیگر، فروشندگان نیز با توجه به احتمال افزایش بیشتر نرخ ارز، تمایل چندانی به کاهش قیمت یا فروش فوری نداشتند. بنابراین، بازار در شرایطی قرار گرفت که قیمت‌ها بالا رفت اما رونق خرید و فروش خودرو مشاهده نشد؛ وضعیتی که می‌توان آن را رکود تورمی نامید.

در بخش تولید، مشکلاتی نظیر تأمین قطعات، قطعی برق، تحریم‌ها و جنگ همچنان بر فعالیت خودروسازان تأثیرگذار بود، به طوری که تولید خودروهای سواری در مرداد ۱۴۰۵ حدود ۵۵ درصد کمتر از سال ۱۴۰۴ بود. هرچند برنامه‌هایی برای افزایش تولید در شهریور مطرح شد، اما تأثیر آن بر بازار آزاد محسوس نبود. در مقابل، روند واردات خودرو سرعت بیشتری گرفت و تا اواسط مرداد حدود ۲۵ هزار دستگاه ترخیص شده بود. با وجود هدف‌گذاری ۸۵ هزار دستگاهی برای سال، تأثیر افزایش واردات بر قیمت خودرو در این بازه زمانی محدود باقی ماند. البته توقف ترخیص خودروها از گمرک در هفته دوم شهریور، علاوه بر سایر عوامل، موجب افزایش بیشتر قیمت خودروهای وارداتی شد.

در مجموع، بازار خودرو از ۳۱ جواب آمیرزا مرداد تا ۱۳ شهریور، ثبات نسبی همراه با جهش قیمتی را تجربه کرد. مهم‌ترین عامل این تغییر، گرانی نرخ ارز و افزایش ریسک‌های سیاسی بود.